Đôi khi tôi suy nghĩ về những dục vọng của mình, tại sao nó lại khởi lên? Trừ những ham muốn do sinh lý của cơ thể ra, những ham muốn về tâm lý, giả sử như ham muốn được yêu thương, được thể hiện, được quyền uy, được khống chế,…, chúng là bản năng sẵn có hay là chúng được lập trình vào tâm trí của chúng ta trong quá trình lớn lên? Khi một ham muốn nổi lên, có hai cách để xử lý nó: một là tìm cách thỏa mãn nó, hai là tìm cách đè nén phớt lờ nó. Những ham muốn liên quan đến việc sinh tồn như ăn uống ngủ thì bắt buộc phải thỏa mãn, không thể phớt lờ. Ngược lại những ham muốn về mặt tâm lý thì có thể cưỡng ép khống chế đè nén nó hoặc phớt lờ nó. Một số ham muốn khác thì là hỗn hợp vừa là sinh lý vừa là tâm lý như ham muốn tình dục, cho nên muốn đè nén hay dập tắt nó lại phức tạp hơn.
Nhưng suy cho cùng, tại sao chúng ta lại muốn thỏa mãn dục vọng hoặc dập tắt dục vọng? Chung quy lại là muốn làm cho nó biến mất, để ta có thể trở lại trạng thái an nhiên tự tại ban sơ. Một dục vọng nổi lên là một biến cố bất thường làm phá vỡ trạng thái tự nhiên, an ổn của ta. Giống như một cơn ngứa, cảm giác ngứa nổi lên do tác nhân nào đó bên ngoài gây ra, hoặc cơ địa tự sinh ra, nó khiến cho ta có xung động muốn xử lý nó, muốn gãi chỗ ngứa đó. Khi được gãi đúng chỗ ngứa, ta có cảm giác sướng, thỏa mãn. Nhưng cảm giác đó có thực sự là điều ta mong muốn không? Hiển nhiên là không. Điều ta mong muốn là khôi phục lại cảm giác an yên tự tại ban đầu. Nếu ta yêu cảm giác gãi ngứa chẳng lẽ cứ chọc cho cơ thể ngứa lại để được gãi mãi sao? Mọi dục vọng khác cũng chỉ như cơn ngứa vậy, khi nó được thỏa mãn dù có sung sướng đến đâu, nó cũng không phải là điều ta mong muốn tối hậu. Điều ta mong muốn tối hậu là nó biến mất để ta có thể trở lại trạng thái ban đầu.
Vấn đề là, trong cuộc sống thường ngày, chúng ta có quá nhiều dục vọng, dần dần chúng đã che lấp mất trạng thái an nhiên ban đầu từ lúc nào mà ta không hay. Giống như một người bị bệnh ghẻ, cả ngày ngứa ngáy, khiến cho việc bị ngứa trở thành một trạng thái “bình thường mới” của họ. Từ lúc nào chúng ta đã rơi vào những dục vọng “mãn tính”, cứ mãi mãi ham muốn tiền bạc, danh vọng, tình yêu, sự khống chế,…Không thể thỏa mãn chúng, cũng không thể phớt lờ hay đè nén chúng, dần dần để cho chúng trở thành một trạng thái “bình thường mới”, đánh mất trạng thái ban đầu. Trong vô thức, chúng ta vẫn luôn cố tìm kiếm lại trạng thái đó. Đó là lý do chúng ta luôn hoài niệm tuổi thơ, khi tâm trí ta chưa bị ô nhiễm bởi những dục vọng này, lúc đó mọi thứ có vẻ như tốt đẹp và an nhiên.
Giải quyết cơn ngứa có 3 cách (cứ gãi mãi không phải là giải pháp):
1. Tìm tác nhân của cơn ngứa và xử lý chúng.
2. Cường hóa, làm mạnh thân thể lên để tác nhân không thể ảnh hưởng, không thể gây ngứa được nữa.
3. Tách ly, không còn đồng hóa với thân thể và tâm trí nữa, từ đó cơn ngứa có hay không cũng không còn quan trọng. (Giải thoát tối hậu)